đôi lời / a few words
Da Màu hân hạnh được giới thiệu với độc giả số chuyên đề “nhỏ” về nhà thơ Charles Simic, (tên thật Dušan Simić), người vừa được Thư Viện Quốc Gia Hoa Kỳ phong chức Nhà Thơ Vinh Danh (Poet Laureate) thứ 15 của Hiệp Chủng Quốc. Vào đầu tháng 10-2007, Charles Simic đã bắt đầu chức nhiệm phổ biến thi ca Hoa Kỳ trong và ngoài nước Mỹ.
Charles Simic, gốc người Xéc-bi (Serbia), bắt đầu làm thơ trong tiếng Anh 4 năm sau khi ông nhập cảnh vào lãnh thổ Hoa Kỳ. Ông đã tự nhận định về mình như sau, “Tôi thấy tôi là tên nửa nạc nửa mỡ, chả phải lưu vong mà cũng chả phải di dân, nhưng tôi không quan tâm lắm về điều này, vì không hẳn là tôi có một sự lựa chọn về cuộc đời của mình, hoặc về bản sắc thi ca của tôi. Nó đã tự nhiên xảy ra như vậy.” Điều đáng suy ngẫm là những yếu tố “tự nhiên” cấu tạo chân dung Charles Simic cũng có thể coi như những đặc tính tiêu biểu cho mô hình bất cứ nhà thơ hay nhà văn lưu vong/di dân nào đã bị “xâu xé và áp bức bởi lịch sử.” Những hoàn cảnh tạo dựng nên một Charles Simic cũng có thể phản ảnh đời sống của những nhà văn nhà thơ Việt nam đang lưu vong. Charles Simic bày tỏ với Mark Ford trong bài phỏng vấn của
Paris Review, “tôi đã lớn lên trong một lò sát sinh. Ngoài chuyện xứ sở tôi bị xâm chiếm, chúng tôi còn phải trải qua một cuộc nội chiến với nhiều đảng phái tàn sát lẫn nhau. Máu chảy ngoài phố chợ không phải là một hình thái tu từ, mà là cảnh tượng tôi phải chứng kiến nhiều lần.” Việt Nam, Yugoslavia, hay Iraq, cuối cùng chỉ là những ngôn từ cho hiện tượng luân hoán kinh khiếp của lịch sử.
Số chuyên đề về Charles Simic bao gồm bài phỏng vấn “Bạo Lực và Sáng Tạo: Thế Giới của Charles Simic,” bắt đầu ngày 08-10 và sẽ kết thúc ngày 09-10 về những yếu tố ngoài thi ca đã có ảnh hưởng sâu đậm trong nhà thơ như hội họa và nhạc jazz. Ngoài ra, nhóm thơ
Da Màu đã tuyển dịch những tác phẩm biểu lộ “tính chất độc đáo, choáng váng và sâu sắc” phát hiện qua 40 năm làm thơ của Charles Simic.
Hình bìa
Da Màu cho số này là ảnh sắp đặt (installation), tựa đề
Để Xác Định Hình Ảnh Trong Ký Ức (To Fix The Image in Memory) của Vija Celmins, họa sĩ người Latvia, sinh cùng năm với Charles Simic (1938). Như nhà thơ Charles Simic, nghệ thuật của Vija Celmins chú tâm vào những màu xám giữa trắng và đen hay những hiện tượng không có một tầm nhìn hay chiều sâu rõ rệt.
Máu chảy ngoài phố chợ không phải là một hình thái tu từ, mà là cảnh tượng tôi phải chứng kiến nhiều lần. Lẽ dĩ nhiên yếu tố này đã ảnh hưởng đến nhân sinh quan của tôi. Những người vô tội bị giết hại—đó là bài học đầu tiên trong đời tôi.
Mỗi căn phòng với một con nhện mặc áo khoác nặng nhọc 
Chúng ta chỉ có những tư tưởng sâu sắc nhất khi nào chúng ta kết hợp được những ý niệm xung đột, khi chúng ta nhận thấy rằng tất cả mọi hiện thực đều được xuyên lồng từ cái này qua cái khác, đều liên hệ mật thiết với nhau. Đây là điều kỳ diệu của thơ, và cũng của triết học
Con gà bốc cháy và những từ ngữ